Validatie


Voordat PROMIS instrumenten gebruikt kunnen worden in onderzoek, in de klinische praktijk of voor benchmarking doeleinden, is validatie onderzoek in Nederland en Vlaanderen nodig in diverse patiëntengroepen en in de algemene Nederlands-Vlaamse bevolking.

 

Validatie in diverse patiëntengroepen is nodig om te onderzoeken of de statistische eigenschappen van de items en itembanken wel vergelijkbaar zijn in verschillende patiëntengroepen. Als dat niet (helemaal) het geval is, moet de CAT software hiervoor worden aangepast. Dit heeft geen gevolgen voor het gebruik van de itembanken, maar zorgt voor een betere betrouwbaarheid in de diverse patiëntengroepen.

 

 

Validatie van generieke meetinstrumenten

PROMIS meetinstrumenten zijn generieke meetinstrumenten, die universeel toepasbaar zijn bij mensen met en zonder (chronische) aandoeningen. Het is niet nodig om generieke meetinstrumenten in alle populaties steeds eerst te valideren voordat de instrumenten kunnen worden gebruikt. PROMIS meetinstrumenten worden net als andere generieke instrumenten (zoals bv de SF-36 en EQ-5D)  in meerdere populaties gevalideerd voordat ze beschikbaar worden gesteld (meestal 1 of 2 klinische populaties en een sample uit de algemene bevolking). Als de psychometrische eigenschappen goed zijn in verschillende populaties, nemen we aan dat het meetinstrument universeel toepasbaar is. Verder validatie in specifieke populaties kan worden gedaan (en wordt aangeraden) op basis van verzamelde PROMIS scores wanneer het instrument eenmaal in gebruik is. 

 

 

Afgeronde validaties studies

Zie publicatieoverzicht.

 

Lopende validatie studies:

Op dit moment worden diverse validatie studies uitgevoerd of opgezet, waarbij de Dutch-Flemish PROMIS groep samenwerkt met verschillende onderzoeksinstituten.

 

  • Validatie van PROMIS Upper Extremity item bank in patiënten met een beroerte. Onderzoeker: Valentijn Zonjee, OLVG Amsterdam.
  • Validatie van de PROMIS Upper Extremity item bank in patiënten met bovenste extremiteit klachten. Onderzoeker: C. Lameijer, Amsterdam UMC.
  • Vertaling en validatie van de PROMIS item bank Commucative Participation voor patiënten met afasie. Onderzoeker: N. ter Wal, afdeling logopedie, Hogeschool Utrecht.
  • Validatie van PROMIS CATs bij diabetes patiënten. Onderzoeker: L. Groeneveld, Amsterdam UMC.
  • Validatie van PROMIS CATs bij nierpatiënten. Onderzoeker: E. van der Willik, Amsterdam UMC, LUMC.
  • Validatie van de PROMIS Profile-29 in volwassenen met haemophilia. Onderzoeker: E.van Balen, LUMC.
  • Validatie van de item bank Lichamelijk functioneren bij patiënten met heup/knie artose (CHECK cohort). Onderzoeker: M. Crins, Reade, Centrum voor Revalidatie en Reumatologie, Amsterdam.
  • Validatie van de item banken Angst en Depressie bij ambulante patiënten met common mental disorders in de GGZ en mensen uit de algemene Nederlandse bevolking. Onderzoeker: G. Flens, Akwa.
  • Validatie van PROMIS CATs voor Angst en Depressie in geriatrische revalidatie patiënten. Onderzoeker: M. Binkhuijsen.
  • Vergelijking tussen PROMIS item banken en legacy instrumenten bij patiënten met knie artrose. Onderzoeker: O. Dhollander, 
  • Validatie van de item banken Vermogen aandeel te hebben in sociale rollen en activiteiten en Tevredenheid met sociale rollen en activiteiten bij patiënten onder behandeling in een revalidatiekliniek. Onderzoeker: A. Köke, Kenniscentrum Adelante, Hoensbroek.
  • Validatie van de item banken Slaapstoornissen en Problemen door slaapstoornissen bij adolescenten. Onderzoeker: R. van Litsenburg, VU medisch centrum, afdeling Kindergeneeskunde.
  • Validatie van de short forms Vermoeidheid bij volwassenen en kinderen met SMA. Onderzoeker: B Bartels, UMC Utrecht.
  • Validatie van 8 item banken bij kinderen met JIA. Onderzoeker: M. Luijten, AMC, Universiteit van Amsterdam, Psychosociale afdeling.
  • Validatie van de item banken angst en depressie bij kinderen uit de algemene bevolking. Onderzoeker: L. Klaufus, GGD Amsterdam.
  • Validatie van PROMIS item banken in de algemene bevolking. Onderzoekers: CB. Terwee, Amsterdam UMC, lokatie VUmc, Afdeling Epidemiologie en Biostatistiek; LD. Roorda, Reade, Centrum voor Revalidatie en Reumatologie, Amsterdam.
  • Validatie van core PROMIS item banken in RA en OA. Onderzoeker: L. Roorda, Reade, Centrum voor Revalidatie en Reumatologie, Amsterdam, in samenwerking met Katholieke Universiteit Leuven, afdeling Reumatologie.
  • Validatie van 8 item banken bij een representatief sample van kinderen uit de algemene Nederlandse Bevolking. Onderzoeker: M. Luijten, AMC, Universiteit van Amsterdam, Psychosociale afdeling.
  • Inhoudsvaliditeit van de PROMIS Lichamelijk Functioneren item bank versus rug-specifieke PROMs in patiënten met lage rugklachten. Onderzoeker: A. Chiarotto, Afdeling Epidemiologie en Biostatistiek, VUmc.

 

 

Validatie in de algemene Nederlands-Vlaamse bevolking is nodig om de volgende redenen:

  • Scores op PROMIS instrumenten zijn altijd gebaseerd zijn op het gemiddelde van de algemene bevolking. Het is niet wenselijk om scores van Nederlands-Vlaamse mensen te baseren op het gemiddelde van de Amerikaanse bevolking. Daarom zijn Nederlands-Vlaamse normscores nodig.
  • PROMIS instrumenten kunnen als papieren vragenlijst afgenomen worden, maar ook door middel van Computer Adaptief Testen (CAT), een zeer efficiënte methode waarbij op grond van computergestuurde selecties van 3 tot 7 vragen een even betrouwbare schatting kan worden verkregen als met huidige veel langere PROMs. Echter, door de vertaling en door culturele verschillen kunnen de item parameters waar de CAT software op gebaseerd is, verschillen tussen de Nederlands-Vlaamse en Amerika PROMIS items. Het is waarschijnlijk dat er een Nederlands-Vlaamse versie van de CAT software moet worden gemaakt, op basis van Nederlands-Vlaamse item parameters. Om deze item parameters te kunnen schatten, is data uit een grote steekproef van de Nederlands-Vlaamse bevolking nodig.

 

Bijdragen aan validatieonderzoek?

 

Wij zijn altijd op zoek naar meer onderzoeksgroepen die willen meewerken aan de validatie van PROMIS (met name vergelijking met bestaande PROMs) en interesse hebben om hierover gezamelijk artikelen te publiceren. Bent u geïnteresseerd, neem dan contact met ons op.